آرشیو ماهانه: آگوست 2021

سونوگرافی شکم

سونوگرافی شکم چگونه انجام می شود ؟

سونوگرافی شکم ، یک روند سالم و بدون درد است. این سونوگرافی تصویری را از اندام ها و دیگر ساختارهای بخش فوقانی شکم ، ارائه می دهد.

سونوگرافی شکم

سونوگرافی چیست ؟

سونوگرافی ، تصاویری از داخل بدن را ، با استفاده از امواج صوتی تولید می کند. در این روند از یک پروب کوچک به نام مبدل ، استفاده شده و بر روی ناحیه شکم ، ژل مخصوصی مالیده می شود. امواج صوتی با فرکانس بالا از پروب ساطع شده ، از ژل عبور کرده و به بدن وارد می شود.

پروب ، امواج صوتی برخورد کرده به بدن و ساطع شده را ، جمع آوری می کند. در تست های سونوگرافی از پرتو تابی ( به کار رفته در اشعه X) استفاده نمی شود. از آن جایی که تصاویر در زمان واقعی ثبت می شوند ، امکان نشان دادن ساختار و حرکت اندام های داخلی بدن ، فراهم می شود.

این تصاویر جریان خون در عروق خونی ، را نیز نمایش می دهند. تصویر برداری سونوگرافی ، یک تست غیر تهاجمی است که به پزشک در تشخیص و درمان مشکلات پزشکی ، کمک می کند.

برخی از کاربردهای رایج سونوگرافی شکم

تصویربرداری سونوگرافی شکم ، برای ارزیابی اندام های زیر مورد استفاده قرار می گیرد :

  • کلیه ها
  • کبد
  • کیسه صفرا
  • مجاری صفراوی
  • پانکراس
  • طحال
  • شاهرگ های شکم و مجاری خونی آن

سونوگرافی شکم ، برای کمک به تشخیص انواع مشکلات شکمی از قبیل موارد زیر ، کاربرد دارد :

  1. درد و اتساع شکم
  2. بزرگ شدن اندام های شکمی
  3. عملکرد غیر نرمال کبد
  4. سنگ های کلیه
  5. سنگ کیسه صفرا
  6. اتساع عروق آئورتی شکمی (AAA)

به علاوه سونوگرافی شکم ، به عنوان راهنما برای نمونه برداری نیز ، مورد استفاده قرار می گیرد.

کاربرد سونوگرافی داپلر شکم

سونوگرافی داپلر شکم نیز ، پزشک را در مشاهده و ارزیابی موارد زیر یاری می رساند :

  • انسداد جریان خون ( از قبیل لخته ها )
  • باریک شدن عروق خونی
  • تومورها و ناهنجاری های مادرزادی عروق
  • کاهش یا توقف جریان خون ، به اندام های مختلف از قبیل بیضه ها یا تخمدان
  • افزایش جریان خون به عنوان نشانه ای از عفونت

چگونه باید برای سونوگرافی شکم آماده شویم ؟

  1. لباس گشاد و راحتی بر تن کرده ، و هیچ گونه زیورآلاتی نیاندازید.
  2. از شما خواسته می شود ، تا لباس مخصوص آزمایش را بر تن کنید. آماده شدن به نوع سونوگرافی ، که قرار است انجام پذیرد بستگی دارد.
  3. برای مطالعه کبد ، کیسه صفرا ، طحال و پانکراس ، از شما خواسته می شود تا قبل از تست ، غذاهای بدون چربی میل کنید.
  4. برای سونوگرافی کلیه ها ، شما باید حدوداً یک ساعت قبل از تست ، به منظور پر شدن مثانه ، 4 تا 6 لیوان آب بنوشید.

نحوه اجرای روند سونوگرافی شکم چگونه است ؟

تصویر برداری سونوگرافی ، از اصول ردیابی آوایی در خفاش ها ، کشتی ها و ماهیگیران تبعیت می کند. وقتی امواج صوتی به شیء برخورد می کند ، بازتاب می یابد. با اندازه گیری این امواج صوتی ، می توان فاصله شیء ، اندازه ، شکل و پیوستگی شیء ، که شامل پر یا خالی بودن آن می باشد ، را تشخیص داد.

در پزشکی ، سونوگرافی برای تشخیص تغییرات در شکل ظاهری اندام ها ، بافت ها و عروق و شناسایی توده های ناهنجار از قبیل تومورها ، مورد استفاده قرار می گیرد.

در یک تست سونوگرافی شکم ، مبدل امواج صوتی را ارسال کرده و بازتابش آن را ثبت می کند. وقتی مبدل به روی پوست فشرده می شود ، پالس های کوچکی از امواج صوتی پر فرکانس غیر قابل شنیدن ، را به بدن می فرستد. وقتی صوت به اندام ، مایع و بافت داخلی برخورد کرده و باز می گردد ، گیرنده حساس در مبدل ، تغییرات در جهت و پیچ صدا را ثبت می کند.

این امواج ثبت شده مرتباً اندازه گیری شده و با کامپیوتر ، نشان داده می شود و تصاویر زمان واقعی را بر روی مانیتور ، خلق می نمایند. یک یا چند چارچوب از تصاویر متحرک ، به صورت تصاویر ثابت ثبت می شوند. گاهی ویدیوهای کوتاه نیز ذخیره می شوند.

تجربیات در طول سونوگرافی شکم

  • بیشتر تست های سونوگرافی بدون درد ، سریع و به راحتی قابل تحمل هستند.
  • سونوگرافی شکم معمولاً ظرف 30 دقیقه تکمیل می شود.
  • در صورت انجام سونوگرافی داپلر ، صداهای پالس مانندی را در زمان نظارت و اندازه گیری جریان خون ، می شنوید.
  • پس از تکمیل روند ، از شما خواسته می شود ، تا لباس خود را بر تن کرده و منتظر نتایج در حال بررسی ، تصاویر سونوگرافی بمانید.
  • بعد از آزمایش سونوگرافی شکم ، می توانید فعالیت های نرمال خود را بلافاصله از سر بگیرید.

چه کسی نتایج را تفسیر می کند ؟

رادیولوژیست ، پزشک دوره دیده برای نظارت و تفسیر تست های رادیولوژی ، تصاویر را آنالیز می کند. رادیولوژیست ، گزارش امضا شده را برای پزشک درخواست کننده نتیجه ، ارسال می نماید. سپس پزشک نتایج را با شما در میان می گذارد.

گاهی تست های فالوآپ مورد نیاز می باشد. تست فالوآپ ، به دلیل نیاز به ارزیابی بیشتر ناهنجاری بالقوه ، با انجام بررسی های مضاعف یا به کارگیری تکنیک تصویر برداری خاص ، انجام می پذیرد. همچنین گاهی تست فالوآپ ، جهت بررسی هرگونه تغییر در ناهنجاری با گذر زمان ، صورت می پذیرد. برخی مواقع تست های فالوآپ ، بهترین روش برای مشاهده تاثیر گذار بودن درمان یا پایدار و بدون تغییر ماندن ناهنجاری ، محسوب می شوند.

سونوگرافی شکم

مزایای سونوگرافی شکم

  • اسکن سونوگرافی شکم ، روندی غیر تهاجمی می باشد. ( عدم استفاده از سوزن یا تزریق )
  • گاهی بیمار در طول تست ، احساس ناراحتی می کند ؛ ولی روند به طور کلی بدون درد است.
  • سونوگرافی شکم ، یک روند بسیار در دسترس و سهل الاستفاده بوده ، و در مقایسه با روش های تصویر برداری دیگر ارزان تر است.
  • تصویر برداری سونوگرافی ، بسیار بی خطر بوده و هیچگونه پرتوتابی در آن استفاده نمی شود.
  • سونوگرافی تصویر واضحی از بافت های نرم ، که در تصاویر اشعه X به خوبی قابل نشان داده شدن نمی باشد ، را به دست می دهد.
  • سونوگرافی تصویر زمان واقعی را به دست داده ، و ابزار خوبی برای راهنمایی روندهای حداقل تهاجمی ، از قبیل نمونه برداری با سوزن یا مکش مایع ، محسوب می شود. ​

آزمایش غربالگری

ضرورت آزمایش غربالگری چیست ؟

یکی از آزمایش های که در سال های اخیر ، انجام آن به خانم های باردار توصیه می شود  ، آزمایش غربالگری است. این آزمایش جهت تشخیص اختلالات مادرزادی و برخی از مشکلات و بیماری های جنین ، بسیار مهم است. با انجام تست غربالگری ، پزشک می تواند مشکل و بیماری جنین را قبل از تولد تشخیص دهد.

آزمایش غربالگری

آزمایش غربالگری چیست ؟

همان طور که گفته شد آزمایش غربالگری ، یکی از مهم ترین آزمایشات لازم در دوران بارداری است. با انجام این آزمایش نوزادانی که دچار بیماری های خاص هستند ،  توسط پزشک تشخیص داده می شوند.

این آزمایش برای مادرانی که در خانواده خود افرادی را دارند ، که دچار بیماری های خاصی هستند ، توصیه می شود. تا برای تشخیص سالم بودن نوزاد ، بررسی های لازم صورت گیرد.

آزمایش غربالگری ، شامل آزمایش خون و سونوگرافی NT می باشد. این مرحله از آزمایش برای سه ماهه اول بارداری است ، که در حالت کلی در هفته های یازده تا سیزده بارداری صورت می گیرد. غربالگری در سه ماه اول بارداری ، اهمیت ویژه ای دارد ؛ زیرا باعث می شود که مادر و پزشک معالج ، هرچه سریع تر متوجه مشکلات جنین شوند.

مراحل تست غربالگری

غربالگری سه ماهه اول ، تست پیش از زایمان است ، که اطلاعات اولیه ای را درباره برخی مشکلات کروموزومی خاص ، بخصوص سندروم داون ( تریزومی 21 ) و پیامدهای بیشتر کروموزوم ( تریزومی 18 ) ، ارائه می دهد.

غربالگری سه ماهه اول ، که تست مشترک سه ماهه اول نیز نامیده می شود ، دارای دو مرحله است :

  •  تست خون ، برای اندازه گیری سطوح دو ماده ویژه بارداری در خون مادر ، پروتئین A پلاسمای مرتبط با بارداری (PAPP-A) و گونادوتروپین مزمن انسان (HCG)

هورمون HCG

این هورمون توسط جفت جنین تولید می شود، که میزان آن در خون بسیار مهم است و باید کنترل شود. زیرا زیاد بودن این هورمون در خون می تواند نشان دهنده ی نقص هایی در جنین باشد.

پروتئین  A

کم بودن میزان این پروتئین در خون می تواند عاملی برای بروز نقص های مادرزادی باشد.

  • آزمایش سونوگرافی ، برای اندازه گیری فضای شفاف ، در بافت واقع در پشت گردن نوزاد (فراتابی پشت گردنی)

این سونوگرافی در حالت کلی هم زمان با آزمایشات خون انجام می گیرد، در این حالت از سونوگرافی، تلاش می شود تا ضخامت پوست پشت گردن جنین، اندازه گیری شود. ضخامت این پوست می تواند نشان دهنده سلامتی جنین باشد، به این صورت که اگر ضخامت این قسمت غیر طبیعی باشد، می تواند نشان دهنده ی برخی از نقص های مادرزادی باشد، مانند بیماری سندروم دان.

تست غربالگری ثانویه

نتایج آزمایش غربالگری در اواخر سه ماهه اول به سه دسته کلی تقسیم می شود:

  1. کم خطر
  2. خطر متوسط
  3. پر خطر

معمولاً غربالگری سه ماهه اول ، بین هفته های 11 و 14 بارداری انجام می شود. با استفاده از سن و نتایج تست خون و سونوگرافی ، پزشک شما ، می تواند خطر حمل یک نوزاد دارای سندروم داون یا تریزومی 18 ، را حدس بزند.

اگر نتایج نشان دهد که سطح خطر متوسط تا بالا است ، شما باید بعد از غربالگری سه ماهه اول ، تست دیگری را که قطعی تر است ، انجام دهید. اگر جواب آزمایش غربالگری مادر در دسته پر خطر باشد ، به تجویز پزشک ، مادر باید تحت آزمایشات دیگر قرار گیرد ؛ آزمایشاتی مانند آمینوسنتز و نمونه برداری پرزهای جفنتی.

اما اگر جواب آزمایش سه ماهه اول ، خطر متوسط باشد ، پزشک انجام غربالگری سه ماهه دوم بارداری را برای مادر تجویز می کند.

 

 

هدف از انجام تست غربالگری چیست ؟

همان طور که گفتیم غربالگری سه ماهه اول ، برای ارزیابی خطر حمل نوزاد دارای سندروم داون ، انجام می شود. این تست همچنین اطلاعاتی را درباره خطر تریزومی 18 بدست می دهد.

سندروم داون ، باعث بروز نقص هایی در ذهن و رشد اجتماعی ، در سراسر طول زندگی شده و نگرانی های فیزیکی گوناگونی ، را نیز به همراه دارد. تریزومی 18 ، باعث تاخیرهای شدیدتر شده و اغلب تا یک سالگی ، کشنده است.

غربالگری سه ماهه اول ، خطر نقص های لوله عصبی از قبیل اسپینابیفیدا ، را ارزیابی نمی کند. از آن جایی که غربالگری سه ماهه اول ، را می توان زودتر از دیگر تست های غربالگری پیش از زایمان انجام داد ، می توانید نتایج را در مراحل اولیه بارداری ، به دست آورید.

این امر زمان بیشتری را برای تصمیم گیری درباره انجام تست های تشخیصی ، دوره بارداری ، درمان و مدیریت پزشکی در طول وضع حمل یا بعد از آن ، در اختیار شما قرار می دهد. اگر نوزاد شما در معرض خطر بالای سندروم داون باشد ، شما زمان بیشتری را برای آماده شدن برای احتمال مراقبت از کودکی با نیازهای ویژه ، در اختیار خواهید داشت.

تست های پیشرفته غربالگری

تست های غربالگری دیگر را می توان ، در دوره های پیشرفته تر بارداری انجام داد. یکی از این مثال ها غربالگری کواد می باشد ، که بین هفته های 15 و 20 بارداری انجام می شود. این غربالگری می تواند خطر حمل نوزادی با سندروم داون ، یا تریزومی 18 و نیز نقص های لوله عصبی مثل اسپینابیفیدا ، را ارزیابی کند. برخی پزشکان ، ترکیب نتایج غربالگری سه ماهه اول ، با نتایج غربالگری کواد را انتخاب می کنند. این غربالگری یکپارچه نامیده می شود و می تواند نرخ شناسایی سندروم داون ، را بهبود بخشد.

قبل از انجام آزمایش غربالگری

غربالگری سه ماهه اول ، اختیاری است. نتایج تست تنها نشان می دهد ، که آیا شما در معرض خطر حمل نوزادی با سندروم داون یا تریزومی قرار دارید یا خیر.

قبل از غربالگری ، درباره معنی نتایج فکر کنید. ببینید که آیا غربالگری به تحمل اضطرابی که با خود به همراه دارد ، می ارزد یا اینکه شما می توانید بارداری را ، بر حسب نتایج اعلام شده به شکل دیگری مدیریت کنید یا خیر. شما همچنین باید در نظر بگیرید ، که چه سطحی از خطر برای انتخاب تست فالوآپ تهاجمی ، برای شما کفایت می کند.

خطرات غربالگری

غربالگری سه ماهه اول ، یک تست غربالگری پیش از زایمان نرمال است. این غربالگری هیچ گونه خطر سقط یا دیگر مشکلات بارداری ، را به همراه ندارد.

چگونه برای تست آماده شویم ؟

برای آماده شدن جهت انجام تست غربالگری سه ماهه اول ، به آمادگی خاصی نیاز ندارید. شما می توانید قبل از تست خون و تست سونوگرافی ، روند نرمال خوردن و آشامیدن خود را دنبال کنید.

چه انتظاری دارید ؟

غربالگری سه ماهه اول شامل تست خون و تست سونوگرافی می باشد. در طول تست خون ، یکی از اعضای تیم پزشکی ، با فرو بردن یک سوزن در رگ بازوی شما ، نمونه خون تان را می گیرد. این نمونه خون به آزمایشگاه فرستاده می شود ، تا تجزیه و تحلیل لازم بر روی آن انجام شود. شما می توانید بعد از تست ، بلافاصله به فعالیت های نرمال خود بازگردید.

برای تست سونوگرافی ، شما به پشت بر روی تخت آزمایش دراز می کشید. پزشک یا تکنسین سونوگرافی ، یک مبدل ، دستگاه کوچکی که امواج صوتی را ارسال کرده و دریافت می کند ، را بر روی شکم شما قرار می دهد. امواج صوتی منعکس شده به صورت دیجیتالی ، به تصاویری بر روی مانیتور تبدیل می شوند. پزشک ، از این تصاویر برای ارزیابی اندازه فضای شفاف در بافت پشت گردن نوزاد شما ، استفاده می کند.

سونوگرافی ، هیچ آسیبی را به همراه نداشته و شما می توانید ، بلافاصله بعد از تست ، فعالیت های نرمال خود را از سر بگیرید.

نتایج تست غربالگری

پزشک ، از اطلاعات مربوط به سن شما و نیز نتایج تست خون و سونوگرافی ، برای تخمین خطر حمل نوزاد دارای سندروم داون یا تریزومی 18 استفاده می کند. برخی فاکتورهای دیگر از قبیل بارداری قبلی با سندروم داون ، بر روی شدت خطر ، اثر می گذارد.

نتایج غربالگری سه ماهه اول ، به صورت منفی و مثبت و نیز به صورت احتمال از قبیل خطر حمل نوزاد دارای سندروم داون ، 1 در 250 اعلام می شود.

غربالگری سه ماهه اول ، به درستی حدود 85 درصد از زنانی که نوزادی با سندروم داون را باردار هستند ، شناسایی می کند. در حدود 5 درصد زنان دارای نتیجه مثبت غلط می باشند. بدین معنی که نتیجه تست ، مثبت است ؛ ولی نوزاد در واقع به سندروم داون مبتلا نمی باشد. با این وجود ، نتیجه با خطر بالا ، تضمین نمی کند که نوزاد شما ، با یکی از این مشکلات به دنیا خواهد آمد.

اگر شما نتیجه تست مثبت داشته باشید ، پزشک و یک متخصص ژنتیک ، در خصوص گزینه های شما از قبیل تست بیشتر ، بحث خواهند کرد.

آزمایش غربالگری

غربالگری cfDNA

این آزمایش یک تست خون پیچیده می باشد ، که DNA نوزاد را در جریان خون مادر ، به منظور تعیین قرار داشتن نوزاد شما در معرض خطر سندروم داون ، پیامدهای بیشتر کروموزم 13 ( تریزومی 13) ، یا پیامدهای بیشتر کروموزوم 18 ( تریزومی 18 ) ، مورد آزمایش قرار می دهد. برخی انواع غربالگری cfDNA نیز برای غربالگری دیگر انواع مشکلات کروموزومی و ارائه اطلاعات درباره جنسیت نوزاد ، انجام می شوند. یک نتیجه نرمال ، نیاز به انجام تست تشخیصی پیش از زایمان تهاجمی تر ، را رفع می نماید.

تست CVS

این تست را می توان برای تشخیص مشکلات کروموزومی ، از قبیل سندروم داون مورد استفاده قرار داد. در طول CVS ، که معمولاً در طول سه ماهه اول انجام می شود ، یک نمونه بافت از جفت برای انجام تست گرفته می شود. CVS دارای خطر سقط کم می باشد.

آمینوسنتز

آمینوسنتز را می توان برای تشخیص مشکلات کروموزومی ، از قبیل سندروم داون و نقص های لوله عصبی از قبیل اسپینابیفیدا ، مورد استفاده قرار داد. در طول آمینوسنتز ، که معمولاً در طول سه ماهه دوم بارداری انجام می شود ، یک نمونه از مایع آمنیوتیک از رحم ، برای انجام آزمایش گرفته می شود. مثل CVS ، تست آمنیوسنتز نیز ، دارای خطر اندک سقط می باشد.

سونوگرافی آندوسکوپیک

سونوگرافی آندوسکوپیک چیست ؟

سونوگرافی آندوسکوپیک (EUS) ، یک روند حداقل تهاجمی ، برای ارزیابی بیماری های سیستم گوارش و ریه ، می باشد. در این سونوگرافی ، یک آندوسکوپ مخصوص ، از امواج صوتی با فرکانس بالا ، برای تولید تصاویر دقیق از پوشش داخلی و دیواره های مجرای گوارشی و قفسه سینه ، در مجاورت اندام هایی از قبیل پانکراس و کبد و گره های لنفاوی ، استفاده می کند.

سونوگرافی آندوسکوپیک

تکنیک های سونوگرافی آندوسکوپیک ، در درمان های خاص از قبیل تخلیه شبه کیست ها ، مورد استفاده قرار می گیرد.

هدف از سونوگرافی آندوسکوپیک چیست ؟

سونوگرافی آندوسکوپیک ، برای یافتن علت علائمی از قبیل درد قفسه سینه یا شکم ، جهت تعیین دامنه بیماری ها در مجرای گوارشی و ریه ها ، و برای ارزیابی یافته های بدست آمده از تست های تصویر برداری ، از قبیل سی تی اسکن و ام آر آی ، مورد استفاده قرار می گیرد.

کاربرد سونوگرافی آندوسکوپی در ارزیابی بیماری ها

سونوگرافی آندوسکوپیک ، در ارزیابی های زیر نیز مفید می باشد :

  • سرطان روده بزرگ ، مری ، ریه ، پانکراس یا شکم ، و سرطان های راست روده و آمپولاری
  • لیمفوما
  • مری بارت
  • تومورهای عصبی عضلانی
  • آماس لوزالمعده و کیست های پانکراس
  • سنگ مجرای صفراوی
  • سارکوئیدوز

سونوگرافی آندوسکوپیک می تواند در مشکلات زیر مفید واقع شود :

  1. ارزیابی عمق نفوذ یک تومور ، در دیواره شکم
  2. تعیین دامنه ( مرحله) سرطان ، در صورت وجود
  3. تعیین گستره سرطان در گره های لنفاوی و اندام های دیگر
  4. ارائه اطلاعات دقیق درباره سلول های سرطان ریه ، برای هدایت درمان
  5. ارزیابی یافته های غیر عادی ، از تست های تصویر برداری ، از قبیل کیست های پانکراس
  6. هدایت ترشحات شبه کیستی و دیگر تجمعات غیر عادی ، مایعات در شکم
  7. امکان مورد هدف قرار دادن دقیق ، برای انتقال مستقیم دارو به پانکراس ، کبد و دیگر اندام ها

چگونه برای سونوگرافی آندوسکوپیک آماده شویم ؟

سونوگرافی آندوسکوپیک ، بعنوان یک درمان سرپایی انجام شده و به راحتی ، توسط بسیاری از بیماران قابل تحمل می باشد.

پزشک شما دستورالعمل های خاصی را ، جهت آماده شدن برای این روند ارائه می دهد. او از شما می خواهد تا اقدامات زیر را انجام دهید :

  1. قبل از روند ، ناشتا باشید و حتماً شکم خود را خالی نگه دارید. معمولاً از شما خواسته می شود ، 6 ساعت قبل از تست چیزی نخورید.
  2. در صورت انجام تست در راست روده ، این ناحیه را آماده کنید. از شما خواسته می شود تا برای تنقیه ، از روان ساز استفاده کرده و قبل از روند ، یک رژیم مایع را دنبال کنید.
  3. مصرف برخی داروهای خاص ، از قبیل رقیق کننده های خون را متوقف کنید. رقیق کننده های خون خطر خونریزی را ، در طول سونوگرافی آندوسکوپیک ، افزایش می دهند. اگر مشکلات مزمنی از قبیل دیابت یا فشار خون بالا دارید ، پزشک دستورالعمل های خاصی را در خصوص مصرف داروها خواهد داد.
  4. برای ریکاوری خود از قبل برنامه ریزی کنید. در بیشتر افرادی که تحت روند سونوگرافی آندوسکوپیک ، قرار می گیرند ، از داروهایی برای تسکین و عدم احساس درد ، در طول روند استفاده می شود. از یکی از دوستان یا نزدیکان بخواهید ، تا بعد از روند شما را به منزل بازگرداند.

سونوگرافی آندوسکوپیک

روند سونوگرافی آندوسکوپیک چگونه است ؟

در طول روند ، پزشک یک لوله انعطاف پذیر باریک بنام آندوسکوپ ، را از دهان وارد مجرای گوارش شما می کند. یک دستگاه سونوگرافی کوچک ، به نام مبدل ، در لوله امواج صوتی را تولید می کند ، که تصویر دقیقی از بافت اطراف ، از قبیل گره های لنفاوی در قفسه سینه ، را تولید می کند. سپس اندوسکوپ به آرامی بیرون آورده می شود.

نتایج سونوگرافی

متخصص بیماری های گوارشی یا بیماری های ریه ، با آموزش خاص در زمینه سونوگرافی آندوسکوپیک ، تصاویر گرفته شده در طول روند را تفسیر می کند. پزشک آموزش دیده در زمینه تجزیه و تحلیل نمونه برداری ( پاتولوژیست) ، نتایج تست را گزارش خواهد داد. پزشک شما در خصوص یافته های مهم و مراحل بعدی ، با شما گفتگو خواهد کرد.

سنجش تراکم استخوان

سنجش تراکم استخوان ( BMD) چیست ؟

سنجش تراکم استخوان ، تنها روش دقیق برای تعیین ابتلا به پوکی استخوان ، قبل از شکستن آن می باشد. پوکی استخوان یک بیماری خاموش است. شما نمی توانید نازک شدن استخوان های تان را ببینید یا احساس کنید.

سنجش تراکم استخوان

سنجش تراکم استخوان ، یک تست آسان و قابل اعتماد است که تراکم یا ضخامت استخوان های شما ، را اندازه گیری می کند. این تست یکی از پنج آزمایش مهم برای زنان می باشد. روش برتر برای تشخیص پوکی استخوان در مفصل ران و ستون فقرات ، روش DXA می باشد.

چه کسانی باید تحت تست سنجش پوکی استخوان قرار گیرند ؟

تصمیم در خصوص لزوم انجام تست سنجش تراکم استخوان ، باید در پی مشورت با پزشک اتخاذ شود. اولین و مهمترین قدم ، تعیین این مطلب است که آیا فرد در معرض خطر پوکی استخوان قرار دارد یا خیر. دستورالعمل هایی در خصوص تعیین داوطلبین مناسب و واجد شرایط ، برای انجام تست سنجش تراکم استخوان موجود می باشد.

به طور کلی ، تست سنجش تراکم استخوان برای افراد زیر توصیه می شود :

  • تمام زنان 65 سال به بالا
  • تمام مردان 70 سال به بالا
  • زنان کمتر از 65 سال که یائسه شده یا دارای فاکتورهای خطر پوکی استخوان می باشند ( مانند سابقه خانوادگی پوکی استخوان ، نازک و کوچک بودن استخوان ها ، سیگاری بودن )
  • افراد بزرگسالی که بعد از 50 سالگی دچار شکستگی استخوان شده ، یا 1/21 اینچ از ارتفاع استخوان خود را از دست داده اند
  • افراد بزرگسال مبتلا به یک بیماری یا مشکل پزشکی ، مرتبط با تراکم استخوان پایین یا از دست دادن استخوان
  • افراد بزرگسال بالای 50 سال ، که داروهای مرتبط با تراکم پایین استخوان یا از بین رفتن استخوان ، را مصرف می کنند.
  • زنان در دوره قبل از یائسگی و مردان زیر 50 سال در موارد نادر

نتایج تست سنجش تراکم استخوان

شاید درک نتایج تست سنجش تراکم استخوان برای شما دشوار باشد. اطلاعات زیر به درک معنی نتایج تست کمک می کند ؛ ولی همیشه باید در خصوص نتایج با پزشک خود گفتگو کنید. اولین تست سنجش تراکم استخوان ، اطلاعاتی را در خصوص تراکم فعلی استخوان های شما به دست می دهد.

البته این تست نمی تواند ، اطلاعاتی را در این خصوص که آیا اخیراً بخشی از استخوان خود را از دست داده اید یا خیر به دست دهد. تنها روش برای تشخیص از دست رفتن استخوان ، تکرار تست سنجش تراکم استخوان ، دو سال بعد از اولین تست می باشد.

پزشک شما می تواند ، از طریق مقایسه نتایج تست سنجش تراکم استخوان اولیه و ثانویه ، از دست رفتن استخوان را تعیین نماید. دو نشان T-score و Z-score وجود دارد ، که توسط متخصصان برای تفسیر نتایج تست سنجش تراکم استخوان ، مورد استفاده قرار می گیرد.

Z-score چیست و چه معنایی می دهد ؟

شاخص Z-score ، تراکم استخوان شما را با مقادیر میانگین یک شخص ، در همان سن و جنسیت مقایسه می کند. یک Z-score پایین ( کمتر از 2.0 ) یک علامت هشدار دهنده است و نشان می دهد ، که شما در مقایسه با سطح مورد انتظار استاندارد در یک فرد هم سن خود ، دارای جرم استخوان کمتری می باشید ( یا استخوان شما به سرعت در حال از دست رفتن است ).

اگر Z-score شما کم باشد ، پزشک تست های بیشتری را برای درک بهتر علت پایین بودن جرم استخوان ، توصیه کرده یا شما را به یک متخصص پوکی استخوان ، معرفی می کند.

T-score چیست و چه معنایی دارد ؟

T-score برای کمک به تشخیص جرم نرمال استخوان ( کاهش تراکم استخوان ) و پوکی استخوان ، استفاده می شود. T-score تراکم استخوان شما را ، با تراکم استخوان میانگین افراد بزرگسال سالم هم سن و هم جنس شما ، مقایسه کرده و بر حسب انحراف استانداردهای بالا و پایین سطح میانگین ، بیان می شود.

جرم کم استخوان ، چیست و چگونه تشخیص داده می شود ؟

جرم کم استخوان که اغلب کاهش تراکم استخوان نامیده می شود ، یک بیماری محسوب نمی شود. ولی موقعیتی است که در آن تراکم استخوان تان ، در مقایسه با تراکم استخوان میانگین افراد بزرگسال سالم جوان هم جنس شما ، پایین تر است. جرم کم استخوان زمانی تشخیص داده می شود ، که T-score شما بین 1- و 2.5- باشد.

پزشک شما سلامت استخوان تان را تحت نظارت قرار داده ، و درباره اقدامات مورد نیاز برای مراقبت از استخوان های تان با شما گفتگو می نماید.

پوکی استخوان چیست و چگونه تشخیص داده می شود ؟

پوکی استخوان بیماری است ، که باعث نازک و ضعیف شدن استخوان های شما شده و خطر شکستگی های استخوان ، را افزایش می دهد. یک تست تراکم استخوان ، می تواند پوکی استخوان را در زمانی که T-score بر روی رقم 2.5- یا کمتر باشد ، تشخیص دهد. هر قدر اندازه جرم استخوان شما پایین تر باشد ، خطر شکستگی استخوان نیز بیشتر خواهد بود. پوکی استخوان در صورت داشتن سابقه شکستگی استخوان ، بدون وارد آمدن ضربه نیز قابل تشخیص می باشد.

سنجش تراکم استخوان

آیا تست سنجش تراکم استخوان ، به تنهایی می تواند در خصوص خطر شکستن استخوان ، هشدار دهنده باشد ؟

تست سنجش تراکم استخوان ، مقدار مواد معدنی موجود در استخوان شما را اندازه گیری می کند. اگر شما دچار جرم پایین استخوان یا پوکی استخوان باشید ، این تست به شما هشدار خواهد داد.

تست سنجش تراکم استخوان ، یکی از بهترین ابزار پیش بینی خطر شکستگی استخوان می باشد. علاوه بر نتایج تست ، پزشک چندین فاکتور دیگر را که در برنامه کامپیوتری ( FRAX ) ، به منظور مشاهده احتمال بروز خطر شکستگی استخوان در شما ، در 10 سال آینده قابل اجرا می باشد ، مد نظر قرار می دهد.

فاکتورهای خطر در FRAX عبارتند از :

  1. سابقه فردی شکستگی ( در صورتی که قبلاً یکی از استخوان های شما شکسته باشد ، در معرض خطر بیشتری قرار دارید. )
  2. تاریخچه خانوادگی شکستگی مفصل ران ( اگر یکی از والدین شما دچار شکستگی مفصل ران شده باشد ، احتمال بروز خطر در شما بیشتر است. )
  3. پایین بودن وزن نسبت به قد شما
  4. سیگاری بودن
  5. تشخیص بیماری خاص در شما ، یا استفاده از برخی داروهای خاص​