سونوگرافی رحم ، یک آزمایش تشخیصی غیر تهاجمی می باشد که تصاویری را برای استفاده در ارزیابی اندام ها و ساختارهای داخل لگن زنان تولید می کند ؛ سونوگرافی از رحم ، امکان تجسم اندام ها و ساختارهای لگن زنان شامل رحم ، گردن رحم ، لوله های فالوپ و تخمدان ها را فراهم می کند.

سونوگرافی رحم

 

سونوگرافی چیست ؟

سونوگرافی از یک مبدل برای ارسال امواج با فرکانس بسیار بالا ، استفاده می کند ؛ مبدل سونوگرافی ، بر روی پوست قرار داده می شود و امواج فراصوت از بدن ، اندام ها و ساختارهای داخلی عبور می کند ؛ این امواج صوتی به اندام ها برخورد کرده و به مبدل باز می گردد.

مبدل ، امواج منعکس شده را پردازش کرده و سپس این امواج توسط کامپیوتر به عکس اندام ها یا بافت هایی که قرار است آزمایش شود ، تبدیل می شود.

امواج صوتی ، با سرعت های مختلف بر حسب نوع بافت حرکت می کنند ؛ سریع ترین آن ها از بافت های استخوانی و آهسته ترین آن ها از هوا عبور می کنند ؛ سرعتی که تحت آن ، امواج صوتی به مبدل باز می گردند و نیز مقدار بازگشت موج صوتی ، توسط مبدل در انواع مختلف بافت ها ، تفسیر می شود.

یک ژل سونوگرافی بر روی مبدل و پوست قرار داده می شود تا امکان حرکت بهتر مبدل بر روی پوست و حذف هوای بین پوست و مبدل برای بهترین عملکرد صوت ، فراهم شود.

سونوگرافی داپلر

نوع دیگر سونوگرافی ، سونوگرافی داپلر می باشد که برای نشان دادن سرعت و جهت جریان خون در اندام های لگنی استفاده می شود ؛ بر خلاف سونوگرافی استاندارد ، برخی امواج صوتی در طول آزمایش داپلر ، قابل شنیدن می باشند.

سونوگرافی رحم

اندام های لگنی زنان

اندام ها و ساختارهای لگن زنان عبارتند از :

  • رحم

رحم . یک اندام توخالی و گلابی شکل که در ناحیه پایینی شکم زنان بین مثانه و روده قرار دارد ؛ آستر آن هر ماه در طول قاعدگی ، پوست می اندازد ؛ مگر یک تخمک بارور ، در آن جا گرفته و بارداری آغاز شود.

  • تخمدان ها

تخمدان ها . دو اندام زایشی در زنان که در لگن قرار گرفته و در آن تخمک ها رشد کرده و ذخیره می شوند و هورمون های جنسی استروژن و پروژسترون زنان نیز در این اندام تولید می شوند.

  • گردن رحم

گردن رحم . بخش پایینی و باریک رحم که بین مثانه و روده قرار گرفته و کانالی را شکل می دهد که به واژن باز می شود و به خارج از بدن هدایت می گردد.

  • واژن

واژن . یک گذرگاه که از طریق آن ، مایع در طول دوره های قاعدگی ، به خارج از بدن فرستاده می شود ؛ واژن ، گردن رحم  و فرج ( بخش بیرونی آلت تناسلی زن ) را به هم متصل می نماید.

روش های انجام سونوگرافی رحم

سونوگرافی لگن با استفاده از یک یا هر دو روش زیر انجام می شود.

سونوگرافی ترانس ابدومینال ( از طریق شکم )

در بهترین مرکز سونوگرافی یک مبدل بر روی شکم با استفاده از ژل رسانا ، قرار داده می شود.

سونوگرافی ترانس واژینال ( از طریق واژن )

یک مبدل بلند و نازک ، با ژل رسانا و یک پوشش پلاستیک / پوشش داده می شود و در واژن قرار داده می شود.

نوع روند سونوگرافی انجام شده به دلیل آن ، بستگی دارد ؛ برای فراهم آوردن اطلاعات مورد نیاز در خصوص تشخیص یا درمان ، یک روش یا هر دو روش ، قابل استفاده می باشد.

سونوگرافی رحم

چگونه برای سونوگرافی رحم آماده شویم ؟

  1. حداقل 24 اونس مایع یک ساعت قبل بنوشید ؛ مثانه را تا بعد از آزمایش ، خالی نکنید.
  2. نیازی نیست که ناشتا باشید.
  3. برای سونوگرافی ترانس واژنی ، مثانه خود را درست قبل از روند ، تخلیه کنید.

کاربردهای رایج سونوگرافی رحم

سونوگرافی رحم ، یک تکنیک بسیار ارزشمند است ، که به واسطه آن می توان خونریزی های بی دلیل واژنی ، که می تواند ماحصل برخی ناهنجاری های رحم از قبیل موارد زیر باشد ، را مورد ارزیابی قرار داد:

  • پولیپ ها
  • فیبروئیدها
  • آتروفی آندومتریال
  • چسبندگی آندومتریال ( یا اسکن آندومتریال )
  • توده ها یا ضایعه های بدخیم
  • نقص های مادرزادی

سونوگرافی رحم ، برای بررسی و مورد تحلیل قرار دادن ناهنجاری های رحم ، در زنانی که ناباروری یا سقط جنین های متعدد را تجربه می کنند ، نیز قابل استفاده می باشد.

تصویرهای سونوگرافی داپلر ، می تواند به پزشک در مشاهده و ارزیابی موارد زیر کمک کند:

  • انسداد های جریان خون ( از قبیل تشکیل لخته )
  • جریان خون در پولیپ ها ، تومورها و بد شکلی های مادرزادی
  • عروق واریکوز در دهانه رحم

 

 

ویژگی های تجهیزات سونوگرافی

تصویر برداری سونوگرافی بر پایه اصول تولید صدا در خفاش ها ، کشتی ها و ماهیگیران استوار می باشد. وقتی یک موج صوتی به یک شی ء برخورد می کند ، بازتاب پیدا می کند. با اندازه گیری این امواج بازتابیده شده ، می توان فاصله شیء ، اندازه ، شکل و پیوستگی آن را اندازه گیری کرد. این اندازه گیری شامل جامد بودن شیء یا پر شدن آن با مایع است.

در پزشکی ، سونوگرافی ، برای شناسایی تغییرات در شکل ظاهری اندام ها ، بافت ها و عروق و نیز تشخیص توده های ناهنجار از قبیل تومورها ، مورد استفاده قرار می گیرد.

در یک آزمایش سونوگرافی ، یک مبدل ، امواج صوتی را ارسال نموده و امواج بازتابیده شده را ثبت می کند. وقتی مبدل بر روی پوست فشرده می شود ، پالس های کوچک غیر قابل شنیدن با فرکانس بالا ، را به بدن ارسال می نماید. وقتی امواج صوتی به اندام ها ، مایعات و بافت ها برخورد می کنند ، یک گیرنده حساس در مبدل ، تغییرات ریز در پیچ صدا و جهت آن را ثبت می نماید.

این امواج به طور مرتب اندازه گیری می شوند و توسط یک کامپیوتر ، به نمایش در می آیند. به این ترتیب یک تصویر در زمان واقعی بر روی مانیتور نشان داده می شود.