رادیولوژی

رادیولوژی

رادیولوژی شاخه ای از پزشکی است که به تشخیص و درمان بیماری ها با استفاده از اشعه ایکس می پردازد. این شاخه را می توان به دو حوزه گسترده تقسیم کرد : رادیولوژی تشخیصی و رادیولوژی مداخله ای. پزشکی که دارای تخصص در رادیولوژی است، رادیولوژیست نامیده می شود.

رادیولوژی تشخیصی

برای تشخیص بیماری ها و بررسی انواع شکستگی ها در اعضای بدن از رادیولوژی تشخیصی استفاده می شود. متخصص رادیولوژی آخرین نتیجه را در بررسی های تشخیصی پزشکی نشان می دهد.

روش های رادیولوژی تشخیصی

  1. سریوگرافی و سینماتوگرافی

در بررسی اعضای حساس مانند قلب که نقش حیاتی در بدن دارند از تکنیک های پیشرفته رادیولوژی استفاده می شود. در این تکنیک دستگاههایی به نام فلوئوروسکوپی مجهز به دوربین های سینمایی می باشند که امکان مشاهده عکسها از طریق پروژکتور را فراهم می کند.

  1. ماموگرافی

برای مشاهده جزئیات دقیق در بافتهای سینه از ماموگرافی استفاده می شود. در این دستگاهها لامپ مولد اشعه ایکس تعبیه شده است که دارای کانون کوچک و ظریفی می باشد که تصاویر را با کیفیت خوب و وضوح بالا به نمایش می گذارد .

  1. زیرو رادیوگرافی

در این روش تصویربرداری اشعه ایکس بر بدن تابیده شده و انرژی از خود بدن دریافت می کند که برای این منظور از زیراکس استفاده می شود . در این روش از صفحات سلنیومی برای این کار استفاده می شود.

رادیولوژی

  1. توموگرافی

در این روش دستگاه مجهز به لامپ اشعه ایکس و دوربین می باشد که تنها تصاویری که همسطح با زاویه چرخش دوربین  می باشد واضح می باشد و تصاویر لایه های اطراف واضح نیست یا در مواردی تصویری به دست رادیولوژیست نمی دهد.

  1. توموگرافی کامپیوتری

توموگرافی کامپیوتری مجهز به دستگاههای سی تی اسکن می باشد که در آن اثرات تابش پرتوهای رنتگن بر روی بدن را اندازه گیری کرده و به کامپیوتر منتقل می کند. کامپیوت نقاطی از بدن که در مسیر اشعه ایکس هستند را اندازه گیری کرده و عددی را به دست می آورد . توموگرافی کامپیوتری  مناسب ترین روش برای تشریح و بررسی عرضی بدن می باشد که در آن تصاویری خوبی از قسمت های مختلف بدن را می توان مشاهده کرد.

  1. رادیولوژی درمانی

این تکنیک دارای پرتوهای رنتگن می باشد که با به همزدن ساختار طبیعی اتم های بدن باعث از بین رفتن سلول های  سرطان می شود.

رادیولوژی مداخله ای

اینترونشنال یا رادیولوژی مداخله ای روش تشخیص و درمان بیماری های خطرناک مانند تومورهای بدخیم و سرطان می باشد . در این روش برش کوچکی در روی پوست زده می شود به همبن دلیل نسبت به سایر روش ها دارای عوارض کمتری می باشد .

مزایای رادیولوژی مداخله ای

  1. امکان عفونت با این روش کم می باشد .
  2. مدت زمانی که فرد در بیمارستان بستری می شود کم است .
  3. فرد در طی یا بعد از جراحی درد زیادی احساس نمی کند.
  4. دوره نقاهت کوتاهی بعد از جراحی دارد .
  5. هزینه پایین تری نسبت به روش های تشخیصی و درمانی دارد .
  6. جز در موارد نادری از بیهوشی استفاده نمی شود.
  7. تشخیص زود هنگام و دقیق که در درمان برخی بیماری ها مانند سرطان روده بزرگ موثر می باشد .

تاریخچه رادیولوژی

ویلهلم کنراد رنتنگ در یک آزمایشگاه تاریک در ورسبورگ در آلمان در سال 1895 متوجه شد که صفحه ای با یک ماده فلورسنت در یک اتاق یکنفره رنگ شده است، اما چندین فوت از یک لوله پرتوهای کادویی که در اثر تابش انرژی  نور ساخته شد، شروع به فلورسنت نمود .

Ronntgen متوجه شد که صفحه نمایش به تولیدات مجاور اشعه های ناشناخته منتقل شده از طریق اتاق که او “اشعه ایکس” نامید، پاسخ دادبه همین دلیل شروع به ایجاد تصاویر رادیوگرافی نمود که به عنوان یک انفجار تابش یونیزه شناخته شد و یک تصویر کنتراست بر روی یک قطعه فیلم ایجاد کرد.

رادیولوژی (2)

به خاطر این کشف او، رنتنگ مفتخر به اولین جایزه نوبل در فیزیک در سال 1901 شد و مردم را با تحولات و اکتشافات خود شگفت زده کرد. با این وجود، رادیولوژیستهای اولیه در مورد اثرات منفی اثرات اشعه X نگران نبودند، بنابراین اقدامات حفاظتی تا سال 1904 پس از مرگ کلارنس دالی (دستیار بلند مدت توماس ادیسون در تولید و آزمایش اشعه ایکس) تا سال 1904 معرفی نشد.

تکنیک های رادیولوژی

همانند تصاویر تولید شده در سال 1895، تصاویر رادیوگرافی متعارف (از اشعه ایکس استفاده می شود) بوسیله ترکیبی از تابش یونیزه (بدون مواد کنتراست اضافه شده مانند باریم یا ید) به وسیله سطحی از حساسیت نور تولید می شود و تصاویر نزولی که پس از آن پردازش می شود.

مزایای رادیولوژی

شایع ترین مزایای عمده رادیوگرافیبه شرح ذیل می باشد :

  1. ارزان بودن نسبی
  2. قابل حمل بودن تصاویر و امکان استفاده در تلفن

معایب رادیولوژی

استفاده از رادیولوژی متعارف دامنه محدودی از تراکم های موجود در داخل بدن را نمایش می دهد.همچنین استفاده زیاد از رادیولوژی به دلیل داشتن اشعه ایکس برای فرد مضر می باشد .

کاربرد رادیولوژی

  1. تصویربرداری از ریه
  2. تصویربرداری از اعضای شکمی شامل مری ، معده ، کلیه ، روده و لوزه سوم برای تشخیص بیماری ها
  3. مشاهده دقیق شکستگی ها از این روش امکان پذیر می باشد.

نحوه کارکرد رادیولوژی

در رادیولوژی از دستگاهی استفاده می شود که مجهز به لامپی می باشد که اشعه ایکس تولید می کند . برای انتقال این اشعه در اعضای بدن بازویی به پایه دستگاه تعبیه شده است تا بتواند به راحت حرکت کند. با توجه به نوع رادیوگرافی (تشخیصی یا مداخله ای ) دستگاهها متفاوت می باشد مثلا در صورتی که از رادیوگرافی ساده استفاده شود مواد خارجی به بدن وارد می شود . در این صورت بدن در برابر این ماده واکنش نشان داده و باعث تغییر رنگ این ماده می شود . در صورت از بین رفتن تمایز رنگ بیماری در آن قسمت به صورت تصویر قابل مشاهده می باشد .

 منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم.
با تشکر، مدیریت سایت سونوگرافی مهر ایرانیان

پاسخ

6 − 3 =