سنجش تراکم استخوان

سنجش تراکم استخوان ( BMD) چیست ؟

سنجش تراکم استخوان ، تنها روش دقیق برای تعیین ابتلا به پوکی استخوان ، قبل از شکستن آن می باشد. پوکی استخوان یک بیماری خاموش است. شما نمی توانید نازک شدن استخوان های تان را ببینید یا احساس کنید.

سنجش تراکم استخوان

سنجش تراکم استخوان ، یک تست آسان و قابل اعتماد است که تراکم یا ضخامت استخوان های شما ، را اندازه گیری می کند. این تست یکی از پنج آزمایش مهم برای زنان می باشد. روش برتر برای تشخیص پوکی استخوان در مفصل ران و ستون فقرات ، روش DXA می باشد.

چه کسانی باید تحت تست سنجش پوکی استخوان قرار گیرند ؟

تصمیم در خصوص لزوم انجام تست سنجش تراکم استخوان ، باید در پی مشورت با پزشک اتخاذ شود. اولین و مهمترین قدم ، تعیین این مطلب است که آیا فرد در معرض خطر پوکی استخوان قرار دارد یا خیر. دستورالعمل هایی در خصوص تعیین داوطلبین مناسب و واجد شرایط ، برای انجام تست سنجش تراکم استخوان موجود می باشد.

به طور کلی ، تست سنجش تراکم استخوان برای افراد زیر توصیه می شود :

  • تمام زنان 65 سال به بالا
  • تمام مردان 70 سال به بالا
  • زنان کمتر از 65 سال که یائسه شده یا دارای فاکتورهای خطر پوکی استخوان می باشند ( مانند سابقه خانوادگی پوکی استخوان ، نازک و کوچک بودن استخوان ها ، سیگاری بودن )
  • افراد بزرگسالی که بعد از 50 سالگی دچار شکستگی استخوان شده ، یا 1/21 اینچ از ارتفاع استخوان خود را از دست داده اند
  • افراد بزرگسال مبتلا به یک بیماری یا مشکل پزشکی ، مرتبط با تراکم استخوان پایین یا از دست دادن استخوان
  • افراد بزرگسال بالای 50 سال ، که داروهای مرتبط با تراکم پایین استخوان یا از بین رفتن استخوان ، را مصرف می کنند.
  • زنان در دوره قبل از یائسگی و مردان زیر 50 سال در موارد نادر

نتایج تست سنجش تراکم استخوان

شاید درک نتایج تست سنجش تراکم استخوان برای شما دشوار باشد. اطلاعات زیر به درک معنی نتایج تست کمک می کند ؛ ولی همیشه باید در خصوص نتایج با پزشک خود گفتگو کنید. اولین تست سنجش تراکم استخوان ، اطلاعاتی را در خصوص تراکم فعلی استخوان های شما به دست می دهد.

البته این تست نمی تواند ، اطلاعاتی را در این خصوص که آیا اخیراً بخشی از استخوان خود را از دست داده اید یا خیر به دست دهد. تنها روش برای تشخیص از دست رفتن استخوان ، تکرار تست سنجش تراکم استخوان ، دو سال بعد از اولین تست می باشد.

پزشک شما می تواند ، از طریق مقایسه نتایج تست سنجش تراکم استخوان اولیه و ثانویه ، از دست رفتن استخوان را تعیین نماید. دو نشان T-score و Z-score وجود دارد ، که توسط متخصصان برای تفسیر نتایج تست سنجش تراکم استخوان ، مورد استفاده قرار می گیرد.

Z-score چیست و چه معنایی می دهد ؟

شاخص Z-score ، تراکم استخوان شما را با مقادیر میانگین یک شخص ، در همان سن و جنسیت مقایسه می کند. یک Z-score پایین ( کمتر از 2.0 ) یک علامت هشدار دهنده است و نشان می دهد ، که شما در مقایسه با سطح مورد انتظار استاندارد در یک فرد هم سن خود ، دارای جرم استخوان کمتری می باشید ( یا استخوان شما به سرعت در حال از دست رفتن است ).

اگر Z-score شما کم باشد ، پزشک تست های بیشتری را برای درک بهتر علت پایین بودن جرم استخوان ، توصیه کرده یا شما را به یک متخصص پوکی استخوان ، معرفی می کند.

T-score چیست و چه معنایی دارد ؟

T-score برای کمک به تشخیص جرم نرمال استخوان ( کاهش تراکم استخوان ) و پوکی استخوان ، استفاده می شود. T-score تراکم استخوان شما را ، با تراکم استخوان میانگین افراد بزرگسال سالم هم سن و هم جنس شما ، مقایسه کرده و بر حسب انحراف استانداردهای بالا و پایین سطح میانگین ، بیان می شود.

جرم کم استخوان ، چیست و چگونه تشخیص داده می شود ؟

جرم کم استخوان که اغلب کاهش تراکم استخوان نامیده می شود ، یک بیماری محسوب نمی شود. ولی موقعیتی است که در آن تراکم استخوان تان ، در مقایسه با تراکم استخوان میانگین افراد بزرگسال سالم جوان هم جنس شما ، پایین تر است. جرم کم استخوان زمانی تشخیص داده می شود ، که T-score شما بین 1- و 2.5- باشد.

پزشک شما سلامت استخوان تان را تحت نظارت قرار داده ، و درباره اقدامات مورد نیاز برای مراقبت از استخوان های تان با شما گفتگو می نماید.

پوکی استخوان چیست و چگونه تشخیص داده می شود ؟

پوکی استخوان بیماری است ، که باعث نازک و ضعیف شدن استخوان های شما شده و خطر شکستگی های استخوان ، را افزایش می دهد. یک تست تراکم استخوان ، می تواند پوکی استخوان را در زمانی که T-score بر روی رقم 2.5- یا کمتر باشد ، تشخیص دهد. هر قدر اندازه جرم استخوان شما پایین تر باشد ، خطر شکستگی استخوان نیز بیشتر خواهد بود. پوکی استخوان در صورت داشتن سابقه شکستگی استخوان ، بدون وارد آمدن ضربه نیز قابل تشخیص می باشد.

سنجش تراکم استخوان

آیا تست سنجش تراکم استخوان ، به تنهایی می تواند در خصوص خطر شکستن استخوان ، هشدار دهنده باشد ؟

تست سنجش تراکم استخوان ، مقدار مواد معدنی موجود در استخوان شما را اندازه گیری می کند. اگر شما دچار جرم پایین استخوان یا پوکی استخوان باشید ، این تست به شما هشدار خواهد داد.

تست سنجش تراکم استخوان ، یکی از بهترین ابزار پیش بینی خطر شکستگی استخوان می باشد. علاوه بر نتایج تست ، پزشک چندین فاکتور دیگر را که در برنامه کامپیوتری ( FRAX ) ، به منظور مشاهده احتمال بروز خطر شکستگی استخوان در شما ، در 10 سال آینده قابل اجرا می باشد ، مد نظر قرار می دهد.

فاکتورهای خطر در FRAX عبارتند از :

  1. سابقه فردی شکستگی ( در صورتی که قبلاً یکی از استخوان های شما شکسته باشد ، در معرض خطر بیشتری قرار دارید. )
  2. تاریخچه خانوادگی شکستگی مفصل ران ( اگر یکی از والدین شما دچار شکستگی مفصل ران شده باشد ، احتمال بروز خطر در شما بیشتر است. )
  3. پایین بودن وزن نسبت به قد شما
  4. سیگاری بودن
  5. تشخیص بیماری خاص در شما ، یا استفاده از برخی داروهای خاص​

پاسخ