سونوگرافی

سونوگرافی چگونه است ؟

سونوگرافی ، صوت نگاری یا اکوگرافی ، یکی از روش های تشخیصی در پزشکی می باشد ، که توانایی تشخیص بسیاری از بیماری ها را دارد. با این روش می توان تمام بافت های زیر جلدی مانند مفاصل ، عضلات ، تاندون ها و سایر اندام های داخلی بدن را مورد بررسی قرار داد.

سونوگرافي علاوه بر کاربردهای درمانی که دارد ، یکی از مهم ترین اقدامات در زمان بارداری می باشد. کلینیک مهر ایرانیان ، بهترین مرکز تصویر برداری غرب تهران ، مفتخر است که خدمات سونوگرافی را در این مرکز ارائه می دهد.

سونوگرافی

دقت تشخیص در انجام سونوگرافي امری مهم است ؛ در نتیجه در انتخاب مرکز سونوگرافي دقت کنید ، و یکی از بهترین ها را انتخاب کنید. سونو گرافی مهر ایرانیان ، بهترین مرکز سونو گرافی تهران می باشد.

سونوگرافي چیست ؟

سونو گرافی ، یکی از روش های تصویربرداری است ، که برخلاف سایر روش ها از اشعه ایکس یا رادیوگرافی استفاده نمی کند ؛ بنابراین برای بدن انسان ضرر ندارد.

در روش های مختلف تصویر برداری ، بدن مورد تابش اشعه یونیزان ، قرار می گیرد ؛ این اشعه در دفعات بالا و زمانی که بیش تر از حد مشخص وارد بدن انسان شود ، باعث بروز مشکلات جدی در عملکرد سلول های بدن خواهد شد ؛ ولی خوشبختانه در سونوگرافي به هیچ عنوان ، از اشعه ایکس استفاده نمی شود.

کاربردهای سونوگرافی

دلایل مختلفی برای استفاده از سونو گرافی وجود دارد. سونو گرافی سال هاست که به عنوان یک تکنیک تصویر برداری پزشکی ، مورد استفاده قرار می گیرد.

سونو گرافی و اولتراسونو گرافی تکنیک های تصویر برداری پزشکی هستند ، که از امواج فرکانس بالا و پژواک آن ها استفاده می کنند. این تکنیک شبیه به پژواک مکان یابی استفاده شده توسط خفاش ها ، نهنگ ها ، دلفین ها و نیز سونار استفاده شده در زیر دریایی ها می باشد.

مثال هایی از کاربرد های سونو گرافی موارد زیر هستند :

اگر شما باردار باشید ، پزشک شما سونو گرافی را برای کنترل رشد نوزاد و تعیین تاریخ زایمان ، تجویز می نماید.

اگر در گردش خون ، در یکی از اعضای بدن یا قلب دچار مشکل شده اید ، پزشک دستور انجام سونو گرافی داپلر را ، برای بررسی جریان خون صادر می کند.

سونو گرافی چگونه عمل می کند ؟

در سونو گرافی اتفاقات زیر رخ می دهند :

1 . دستگاه سونوگرافی پالس های صوتی با فرکانس بالا ( 1 تا 5 مگاهرتز ) ، را با استفاده از پروب به بدن انتقال می دهد.

2 . امواج صوتی در بدن حرکت کرده و به مرز بین بافت ها ( مثلاً به مایع و بافت نرم ، بافت نرم و استخوان) ، برخورد می کنند.

3 . بخشی از این امواج صوتی ، به پروب منعکس شده ، در حالی که بخشی از آن تا زمان رسیدن به مرز دیگر و منعکس شدن ، به سفر خود ادامه می دهند.

4 . امواج منعکس شده توسط پروب جمع آوری شده ، و به دستگاه ارسال می شود.

5 . دستگاه ، فاصله از پروب تا بافت یا اندام ، را با استفاده از سرعت صوت در بافت و زمان برگشت هر پژواک ، محاسبه می کند.

6 . دستگاه این فاصله ها و شدت هر پژواک را ، بر روی صفحه نمایشگر نشان داده و یک تصویر دو بعدی را شکل می دهد.

در یک سونو گرافی معمولی ، میلیون ها پالس و پژواک در هر ثانیه ، ارسال شده و برگشت می یابد. پروب را می توان به منظور بدست آوردن نماهای گوناگون ، بر روی سطح بدن در زوایای مختلف حرکت داد.

انواع سونوگرافی

سونو گرافی تصاویر دو بعدی ، یا اسلایسی از یک شیء سه بعدی ( جنین یا اندام) ، را تولید می کند. دو نوع دیگر سونو گرافی که اخیراً مورد استفاده می باشند ، تصویر برداری سونو گرافی سه بعدی و سونو گرافی داپلر می باشند.

در چندین سال گذشته ، دستگاه های سونو گرافی توانسته اند تصاویر سه بعدی را توسعه دهند. در این دستگاه ها ، چندین تصویر دو بعدی با حرکت دادن پروب بر روی سطح بدن و چرخش آن ، بدست می آید. سپس اسکن های دو بعدی با نرم افزار کامپیوتری تخصصی ، برای شکل دادن تصاویر سه بعدی ترکیب می شوند.

تصاویر سه بعدی ، امکان مشاهده بهتر اندام تحت آزمایش را فراهم کرده ، و برای موارد زیر قابل استفاده می باشند :

  • شناسایی زود هنگام تومورهای سرطانی و خوش خیم ( مانند آزمایش غده پروستات ، برای شناسایی زود هنگام تومورها ، کنترل توده ها در روده بزرگ و راست روده ، شناسایی ضایعه های پستان جهت نمونه برداری احتمالی )
  • مشاهده جنین برای ارزیابی رشد آن ، بخصوص جهت مشاهده رشد ناهنجار صورت و اندام ها
  • مشاهده جریان خون در اندام های مختلف یا در جنین

سونو گرافی داپلر

سونو گرافی داپلر بر اساس تاثیرات داپلر استوار است. وقتی یک شیء منعکس کننده امواج سونو گرافی حرکت می کند ، فرکانس پژواک ها تغییر می کند ؛ در صورت حرکت آن به سمت پروب ، یک فرکانس بالا و در صورت دور شدن از پروب ، فرکانس پایین را خلق می کند.

مقدار تغییر فرکانس به سرعت حرکت شیء وابسته است. سونو گرافی داپلر تغییر در فرکانس پژواک ها را ، برای محاسبه سرعت حرکت شیء اندازه گیری می کند. سونو گرافی داپلر عمدتاً برای اندازه گیری ، سرعت جریان خون در قلب و شریان های اصلی ، استفاده می شود.

سونوگرافی (2)

کاربرد های اصلی سونوگرافی

سونو گرافی برای انواع خدمات بالینی ، از قبیل زایمان و بیماری های زنان ، کاردیولوژی و تشخیص سرطان استفاده می شود. مزیت اصلی سونو گرافی این است که ، به کمک آن می توان ، ساختارهای مختلف را می توان بدون استفاده از پرتو تابی مشاهده نمود. همچنین سونو گرافی در مقایسه با اشعه X یا دیگر تکنیک های رادیوگرافیک ، بسیار سریع تر می باشد.

مهمترین کاربردهای سونو گرافی عبارتند از :

  1. زایمان و بیماری های زنان
  2. تشخیص اندازه جنین برای تعیین تاریخ وضع حمل
  3. تعیین موقعیت جنین ، به منظور تشخیص قرار داشتن سر نوزاد در موقعیت مناسب ، رو به پایین یا سر و ته بودن آن
  4. کنترل موقعیت جفت ، به منظور بررسی رشد نامناسب آن در دهانه رحم
  5. مشاهده تعداد جنین ها در رحم
  6. کنترل جنسیت نوزاد ( در صورت امکان مشاهده واضح ناحیه تناسلی )
  7. کنترل سرعت رشد جنین ، با انجام ارزیابی های مختلف در طول زمان
  8. شناسایی وجود مقدار کافی مایع آمنیونی احاطه کننده نوزاد
  9. نظارت بر نوزاد در طول روندهای تخصصی سونو گرافی ، مانند مشاهده نوزاد در طول آمنیوسنتز ( نمونه برداری از مایع آمنیونی ، با سوزن مخصوص جهت انجام تست ژنتیک )
  10. مشاهده تومورها در تخمدان و پستان

کاربرد سونو گرافی در کاردیولوژی

  • مشاهده داخل قلب ، برای شناسایی ساختارها یا عملکردهای ناهنجار
  • اندازه گیری جریان خون در قلب و رگ های اصلی خون

کاربرد سونو گرافی در اورولوژی

  1. اندازه گیری جریان خون در کلیه
  2. مشاهده سنگ های کلیه
  3. شناسایی زود هنگام سرطان پروستات

علاوه بر این زمینه ها ، سونو گرافی بعنوان یک ابزار تصویر برداری سریع ، برای تشخیص در موارد اضطراری ، کاربرد رو به رشدی داشته است.

اقدامات لازم قبل از سونو گرافی

لازم است تا قبل از سونو گرافی اقدامات خاصی انجام شود ، که عبارت است از :

شایان ذکر است مراحل انجام برای آماده سازی سونو گرافی به ارگان مورد نظر بستگی دارد .

  • در برخی از سونوگرافي ها ، برای اینکه بتوان تصویری واضح و دقیق از تخمدان ها و رحم به دست آوریم ؛ رادیولوژیست به افراد توصیه می کند ، که قبل از انجام سونوگرافي آب بنوشند تا مثانه آن ها به طور کامل پر شود. برخی از افراد تصور می کنند با مصرف داروهای ادرار آور ، قبل از انجام سونو گرافی ، دیگر نیاز به نوشیدن آب ، آبمیوه و چای ندارند ، در حالی که مصرف دارو بدون تجویز پزشک اشتباه است.
  • برای انجام سونوگرافی در دوارن بارداری ، در هفته های پایین باید مثانه پر باشد ؛ در صورتی که در هفته های بالاتر نیازی به پر بودن مثانه نیست.
  • پزشک شما ممکن است به شما هشدار دهد از 8 تا 12 ساعت قبل از سونو گرافی ، غذاهای پرچرب مصرف نکنید ، مخصوصا اگر قرار است شکم مورد بررسی قرار گیرد ؛ مواد غذایی پرچرب می تواند امواج صوتی را مسدود کند و در دریافت تصویر واضح ، مشکل ایجاد نماید .
  • در مورد هر یک از داروهای تجویزی ، داروهای بدون نسخه یا مکمل های گیاهی که مصرف می نمایید ، به پزشک خود اطلاع دهید .
  • مهم است که دستورالعمل های دکتر خود را دنبال کنید ، و تمامی سوالات خود را از ایشان بپرسید.

سونو گرافی و تعیین جنسیت جنین

یکی از مهمترین کاربردهای سونو گرافی ، تعیین جنسیت جنین است ؛ تمامی والدین دوست دارند هر چه زودتر جنسیت جنین خود را بدانند ، دقت داشته باشید که دقیق ترین و بهترین سن برای فهمیدن جنسیت جنین ماه پنچم بارداری یا هفته بیستم بارداری است.

سونوگرافي های ضروری و غیر ضروری در بارداری

اکثر مادران نگران سلامت جنین خود هستند ، و سوالات زیادی در این خصوص دارند : چه زمان و با انجام کدام یک از سونو گرافی ها می توانیم از سلامت جنین خود مطلع شویم ؟ اهمیت و ضرورت سونوگرافي به چه میزان می باشد ؟ سونو گرافی چند مرتبه باید انجام شود ؟

تعداد دفعات انجام سونوگرافي در دوران بارداری ، حداقل چهار مرتبه می باشد ؛ زمانی که خانمی با تست مثبت بارداری مواجه می شود ، اولین سونو گرافی در هفته شش تا هشت بارداری انجام می شود تا مطمئن شویم آیا ساک حاملگی ، قلب جنین و حاملگی داخل رحم تشکیل شده است یا خیر ؟ این سونو گرافی اولیه می تواند بارداری سالم و نرمال را مشخص نمایید .

در مرحله بعد ، تست های غربالگری مرحله اول که در فواصل هفته های دوازده تا سیزده بارداری انجام می شود ؛ این سونو گرافی ضروری است ؛ امروزه سونو گرافی NT  ، به منظور تشخیص ناهنجاری های کروموزومی جنین و برای اندازه گیری ضخامت چین پشت گردن جنین و استخوان بینی ، مورد استفاده قرار می گیرد.

تست های غربالگری مرحله دوم ، در فواصل هفته های هجده تا بیست و دو بارداری انجام شده و تمامی اندام ها ، مورد بررسی قرار می گیرند.

گاهی اوقات در اواخر بارداری برای تعیین وزن جنین ، سونو گرافی تکرار می شود . بنابراین نگران نباشید سونوگرافي می تواند ، کمک به تشخیص بیماری ها در این دوران کمک کرده و یک راهنمای خوب برای متخصص باشد ، و انجام آن ها سبب می شود ، تا پروسه بارداری را بهتر هدایت نمایند و به نتیجه برسانند .

در حالت کلی در صورتی که جنین سالم باشد ، این تعداد سونوگرافي در طول بارداری کفایت می کند ؛ متاسفانه برخی از والدین اصرار به انجام سونو گرافی بیش از حد دارند ، و مرتبا در خواست سونو گرافی چهار بعدی و سه بعدی را می دهند ، این کار توصیه نمی شود و بهتر است سونوگرافي با دستور پزشک انجام گردد.

سونوگرافی

سونوگرافي بیماری های زنان

سونو گرافی برای تشخیص تمام بیماری های زنان روشی بسیار موثر می باشد ؛ سونوگرافي جهت تصویر برداری از تخمدان ها ، لگن و رحم زنان مورد استفاده قرار می گیرد .

از بیماری های شایع زنان که جهت تشخیص آن ها از سونوگرافي استفاده می شود ، می توان به توده های رحمی ، کیست های تخمدان ، تومور در رحم و تخمدان ، عفونت های دستگاه ادراری اشاره کرد ( به سونو گرافی این قسمت ها از بدن ، سونو گرافی شکم گفته می شود. ) در برخی از حالات ممکن است متخصص شما ، سونوگرافي داخل واژن را برای تشخیص برخی از بیماری ها پیشنهاد دهد.

5 thoughts on “سونوگرافی

  1. sara - سپتامبر 7, 2018 در 4:41 ب.ظ

    سلام خسته نباشید خانم دکتر، بهترین زمان انجام اولین سونوگرافی بارداری چه موقع است ؟

    پاسخ
  2. zahra - سپتامبر 7, 2018 در 4:45 ب.ظ

    سلام تعداد دفعاتی که لازم است در بارداری سونوگرافی انجام شود چقدر است ؟

    پاسخ
  3. fafa - سپتامبر 7, 2018 در 4:47 ب.ظ

    سلام خسته نباشید من باردار هستم و اینکه سونوگرافی ها مضر باشه می ترسم می خواستم ببینم سونوگرافی های سه بعدی و چهار بعدی چه مضراتی و فایده های دارند ؟

    پاسخ
  4. fatemeh - سپتامبر 7, 2018 در 4:49 ب.ظ

    سلام خانم دکتر بدون اینکه جنسیت جنین رو بدونم می تونم سونوگرافی سه بعدی انجام بدم ؟

    پاسخ
  5. ladan - سپتامبر 7, 2018 در 4:50 ب.ظ

    سلام خسته نباشید خانم دکتر ، چقدر زمان میبره سونوگرافی انجام بشه و اینکه آیا لازمه که قبلش مایعات بخوریم ؟

    پاسخ

پاسخ