در اکثر مواقع ، موثرترین روش جهت تشخیص سرطان پستان ماموگرافی ( Mammography ) می باشد ؛ زیرا در این روش حتی توده های سرطانی بسیار کوچک که حس نمی شوند نیز مشخص هستند. بنابراین غربالگری ماموگرافی از اهمیت بسیاری برخوردار است. یکی از خدمات اصلی مرکز تصویربرداری پزشکی مهر ایرانیان انجام این پروسه می باشد.

ماموگرافی

در حال حاضر ماموگرافی به عنوان قوی ترین اسلحه بر علیه سرطان پستان شناخته می شود. طبق تحقیقات انجام شده برخی از تومورهایی که توسط این پروسه تشخیص داده می شوند خطر مرگ نداشته و با شیمی درمانی قابل درمان خواهند بود. بانوانی که بافت پستان آن ها متراکم است علاوه بر پروسه مذکور باید ام آر آی نیز انجام دهند.

ماموگرافی چیست ؟

ماموگرافی سینه یک تصویربرداری تخصصی پزشکی است. در این پروسه از سیستم اشعه X با دوز پایین برای دیدن داخل پستان ها استفاده می کنند. آزمایش ماموگرافی ( ماموگرام ) ، به شناسایی زودرس و تشخیص بیماری های ناحیه پستان در زنان کمک می کند. این روند می تواند تغییرات پستان را تا دو سال قبل از تشخیص پزشک نشان دهد. از ماموگرافی دیجیتال ، تشخیص کامپیوتری و تتو سنتز سینه به عنوان پیشرفت های اخیر در این زمینه یاد می شود.

سیستم ماموگرافی قدیمی

سیستم های ماموگرافی آنالوگی ، قدیمی ترین دستگاه های ماموگرافی می باشند. این دستگاه ها اشعه ایکس بیشتری داشته و دقت دستگاه های جدید ، مانند سیستم ماموگرافی دیجیتال را ندارند. دستگاه های آنالوگ و دیگر دستگاه ها ، بعدها دستخوش تغییرات و پیشرفت شده ، و دستگاه های پیشرفته امروزی را به وجود آوردند.

پیشرفت های ماموگرافی

سه پیشرفت اخیر در حوزه ، شامل ماموگرافی دیجیتال ، شناسایی با کمک کامپیوتر و توموسنتز پستان می باشند که در ادامه با هر یک آشنا می شوید:

  • ماموگرافی دیجیتال (FFDM)

نوعی سیستم ماموگرافی می باشد که در آن ، فیلم اشعه X ، توسط الکترونیک ها جایگزین شده و اشعه X را به تصاویر ماموگرافیک از سینه ، تبدیل می نماید. این تصاویر به کامپیوتر انتقال داده شده و توسط رادیولوژیست بررسی می شود.

ماموگرافی

  • شناسایی با کمک کامپیوتر (CAD)

سیستمی است که تصاویر ماموگرافیک دیجیتال را برای نواحی غیر نرمال دارای تراکم یا توده که نشانه وجود سرطان است ، مورد جستجو قرار می دهد. سیستم CAD ، این نواحی را در تصاویر مشخص کرده و به رادیولوژیست در خصوص ارزیابی دقیق ناحیه ، هشدار می دهد.

  • توموسنتز پستان

این سیستم ، که ماموگرافی سه بعدی و توموسنتز پستان دیجیتال (DBT) نامیده می شود ، شکل پیشرفته تصویربرداری پستان می باشد که در آن ، تصاویر چندگانه از سینه ، در زوایای مختلف گرفته شده و به صورت تصاویر سه بعدی ، بازسازی می شود. بدین ترتیب ، تصویربرداری سه بعدی سینه، شبیه به تصویربرداری توموگرافی کامپیوتری می باشد ، که در آن یک سری از تکه های نازک برای خلق یک بازسازی سه بعدی از بدن ، باهم مونتاژ می شوند.

کاربردهای رایج ماموگرافی چیست ؟

ماموگرام ها بعنوان ابزار غربالگری برای شناسایی زودهنگام سرطان سینه ، در زنانی که دارای علائم هستند ، استفاده می کنند. همچنین می توان از آنها برای شناسایی و تشخیص بیماری پستان در زنانی که علائمی از قبیل برآمدگی ، درد ، فرورفتگی پوست یا تخلیه از پستان را تجربه می کنند ، استفاده نمود.

  • ماموگرافی غربالگری

ماموگرافی بخش اصلی شناسایی زود هنگام سرطان های پستان است. چون می تواند تغییرات در پستان را سالها قبل از اینکه بیمار آن ها را احساس کند ، نشان دهد. ماموگرافی غربالگری ، از سن 40 سالگی در زنان آغاز می شود. همچنین زنانی که سرطان پستان داشته اند ، و آنهایی که به دلیل سابقه خانوادگی در معرض خطر بیشتر سرطان پستان یا سرطان تخمدان قرار دارند ، باید طبق توصیه متخصص ، قبل از 40 سالگی این غربالگری و سایر انواع آن را آغاز نمایند.

ماموگرافی

  • ماموگرافی تشخیصی

ماموگرافی تشخیصی ، برای ارزیابی بیمار دارای یافته های بالینی ناهنجار ، مثل برآمدگی در پستان یا ترشح از نوک سینه ، مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین این فرایند بعد از یک ماموگرافی غربالگری ناهنجار ، به منظور ارزیابی ناحیه مشکوک در آزمایش غربالگری ، انجام می شود.

چگونه باید برای ماموگرافی آماده شویم؟

با پزشک درباره یافته ها یا مشکلات جدید در ناحیه سینه خود گفتگو کنید. به علاوه، او را در جریان جراحی های قبلی ، مصرف هورمون و سابقه فامیلی یا شخصی سرطان پستان قرار دهید. ماموگرافی را برای هفته قبل از دوره قائدگی که در آن سینه ها حساس می شوند ، برنامه ریزی نکنید. بهترین زمان یک هفته بعد از قائدگی می باشد.

  • تجهیزات :

یک واحد ماموگرافی ، یک جعبه مستطیل شکل است که در آن ، اشعه X تولید می شود. این واحد ، منحصراً برای آزمایشات اشعه X پستان استفاده می شود ، و دارای لوازم جانبی است که امکان قرار دادن سینه ، در معرض اشعه X را فراهم می آورد. دستگاهی به این واحد متصل است که برای نگه داشتن و فشردن سینه ، و قرار دادن آن در موقعیتی که بتوان از زوایای مختلف عکسبرداری نمود ، استفاده می شود. توموسنتز پستان ، با استفاده از واحدهای ماموگرافی دیجیتال انجام می شود ؛ ولی همه دستگاه های ماموگرافی دیجیتال ، برای انجام تصویربرداری توموسنتزی ، مجهز نشده اند.

  • تست :

اشعه های X نوعی پرتو شبیه نور یا امواج رادیویی هستند. این اشعه ها از بیشتر چیزها ، از جمله بدن عبور می کنند. وقتی این اشعه با دقت در ناحیه تحت آزمایش بدن استفاده می شود ، پرتو کوچکی تولید می شود که از بدن عبور کرده ، و یک تصویر یا فیلم فوتوگرافیک یا یک دیتکتور خاص را ، ثبت می کند. در ماموگرافی دیجیتال ، یک لوله اشعه X ساکن ، یک تصویر را از پهلو و یک تصویر را از بالای پستان فشرده ، می گیرد. در توموسنتز سینه ، لوله اشعه X ، بصورت کمانی در بالای سینه حرکت می کند و چندین تصویر را از زوایای مختلف می گیرد.

 

 

روند انجام ماموگرافی چگونه است ؟

نحوه انجام ماموگرافی بصورت سرپایی می باشد. در طول انجام فرایند ، یک کارشناس رادیولوژی موقعیت سینه شما را ، بر روی واحد ماموگرافی تنظیم می کند. سینه شما بر روی یک سکوی خاص قرار گرفته ، و با یک دسته پارو شکل شفاف پلاستیکی ، نگه داشته می شود. کارشناس ، سینه را بتدریج تحت فشار قرار می دهد. از شما خواسته می شود تا بین هر تصویر ، موقعیت خود را تغییر دهید. این فرایند برای سینه دیگر نیز تکرار می شود. فشرده سازی بمنظور به حداقل رساندن حرکت ، برای تصویربرداری توموسنتزی نیز الزامی می باشد. در طول گرفتن عکس با اشعه X، بمنظور اجتناب از تار شدن تصاویر ، باید بی حرکت باشید و نفس خود را برای چند ثانیه نگه دارید. فرایند آزمایش ، حدود 3 دقیقه طول می کشد.

  • در طول و بعد از روند ، چه چیزی را تجربه می کنید ؟

از آنجایی که سینه ها با دسته پارویی شکل فشرده می شوند ، در سینه هایتان احساس فشار می کنید. برخی زنان دارای سینه های حساس ، احساس درد نیز می کنند. اگر درد ناشی از فشار ، افزایش پیدا کرد ، به کارشناس اطلاع دهید. همیشه به خاطر داشته باشید که فشار باعث می شود تا تصاویر بهتری گرفته شود.

  • چه کسی نتایج را تفسیر می کند ؟

یک متخصص رادیولوژی تصاویر را تحلیل کرده ، و نتایج را برای پزشکی که آنها را برای شما تفسیر می کند ، ارسال می نماید. آزمایشات فالوآپ ، مورد نیاز است. گاهی آزمایش فالوآپ از آن جهت انجام می شود که ناهنجاری بالقوه، با یک تکنیک تصویربرداری خاص ، به ارزیابی بیشتری نیاز دارد. آزمایش فالوآپ ، گاهی با هدف بررسی این موضوع که آیا در طول زمان ، تغییری در ناهنجاری ایجاد شده است یا خیر ، انجام می شود. آزمایشات فالوآپ گاهی بهترین روش برای بررسی تاثیر درمان و پایدار یا متغیر بودن ناهنجاری می باشند.

 

 

مزایای ماموگرافی چیست ؟

  • ماموگرافی غربالگری ، خطر مرگ ناشی از سرطان پستان را کاهش می دهد.
  • توانایی پزشک برای شناسایی تومورهای کوچک را بهبود می بخشد.
  • شناسایی رشد بافت ناهنجار کوچک ، محدود به مجاری شیر را افزایش می دهد.
  • بعد از آزمایش اشعه X، آثاری از پرتو در بدن بیمار باقی نمی ماند.
  • اشعه X در دامنه تشخیص معمول برای این آزمایش ، هیچ تاثیر جانبی ندارد.

عوارض ماموگرافی

آیا اشعه ناشی از ماموگرافی مضر است ؟ دستگاه های جدید مقدار اشعه کمتری داشته و فشار کمتری به سینه ها وارد می کنند. ضرری که ممکن است این پروسه برای فرد ایجاد کند به اندازه سه روز زندگی در هوای آلوده است. فواید ماموگرافی از مقدار اشعه ایکس بسیار بیشتر است. این اشعه بسیار ناچیز بوده و موجب سرطان سینه نمی شود. پزشک فواصل بین ماموگرافی را تعیین می کند.