بیوپسی یا همان تکه برداری یا نمونه برداری، یک آزمایش پزشکی است که معمولا توسط جراح یا متخصص رادیولوژی انجام می گیرد که در آن نمونه ای از سلول ها یا بافت های مشکوک برداشته می شود، و سپس نمونه برداشته شده به آزمایشگاه پاتولوژی جهت آنالیز فرستاده می شود. معمولا این روش برای بررسی و تشخیص بیماری های سرطانی یا التهابی انجام می گیرد. در این مقاله از سایت بهترین مرکز تصویر برداری در غرب تهران ، به انواع بیوپسی پرداخته ایم.
بیوپسی به چند روش انجام می شود ؟
می توان گفت بصورت کلی انواع بیوپسی به سه دسته تقسیم می شود که در ادامه به شرح آن می پردازیم.
بیوپسی با سوزن
در مرکز سونوگرافی خوب در غرب تهران پس از بی حسی موضعی، نمونه کوچکی از بافت مشکوک را با سوزن ظریفی از بدن خارج می کند. نمونه برداری با سوزن یک روش برای بدست آوردن نمونه از سلول ها می باشد. شایع ترین روش های نمونه برداری با سوزن عبارتند از: روش آسپیراسیون که با سوزن ظریف انجام می گیرد. و روش بیوپسی سوزنی هسته ای که با سوزن Core برای نمونه برداری از بافت های عضلات و استخوان و … استفاده می شود.
بیوپسی باز
معمولا این روش با بیهوشی عمومی انجام می گیرد، اما ممکن است این روش با بی حسی موضعی نیز انجام بگیرد. در سونوگرافی خوب در غرب تهران پس از بیهوشی، پوست بیمار را می شکافد و مقداری از بافت مشکوک را خارج می نماید. این عمل نیاز به بستری طولانی مدت ندارد. با استفاده از این روش اندازه، نوع و درجه و وضعیت سلول های تومور نیز مشخص می شود، زیرا که توده کاملا قابل رویت می باشد. در این روش کیفیت نمونه بهتر و احتمال درست بودن بررسی آسیب شناسی در آن بیشتر می باشد. بهتر است بیمار 6 ساعت ناشتا باشد و در صورتی که داروهای مخصوصی مصرف می نماید حتما به پزشک خود اطلاع دهد. ممکن است بیمار پس از انجام عمل احساس درد و ناراحتی جزئی کند که بسیار طبیعی است.
بیوپسی یا نمونه برداری کلی
در این روش از انواع بیوپسی پزشک کل بافت را بر می دارد. بیوپسی کلی بیشتر در مورد تومور ها استفاده می شود. شایان ذکر است که این روش شبیه روش سابق است با این تفاوت که در این روش رادیولوژیست کل بافتی که به نظر او مشکوک است را خارج می نماید.
توصیه می شود پس از بیوپسی به مدت 48 ساعت از استحمام خودداری نمایید. همچنین توصیه می شود از انجام فعالیت های سنگین و فعالیت هایی که باعث استرس و تنش های عصبی می شود خودداری نمایید.
انتخاب روش نمونه برداری به عوامل زیر بستگی دارد :
- اندازه ناحیه مشکوک در سینه بیمار
- جایگاه این ناحیه
- اینکه این منطقه چقدر مشکوک به سرطان به نظر می رسد
- اینکه بتوان بافت مشکوک به سرطان را با دست لمس کرد یا خیر
- سلامت کلی و سلیقه شخصی
انواع بیوپسی پستان
- بیوپسی سوزن هسته ای ( CORE) : در این روش ، پزشک از یک سوزن بزرگ تر استفاده می کند تا با هر تزریق یک نمونه از بافت سینه را بردارد. این مدل معمولا به همراه سونوگرافی ، ماموگرافی و یا MRI انجام می شود.
- نمونه برداری با کمک وکیوم : در طول این مدل از انواع بیوپسی پستان ، جراح یک برش کوچک روی پوست ایجاد می کند و سپس یک سوزن مخصوص را وارد آن می کند. در مرحله بعدی از یک دستگاه مکنده یا وکیوم بهره گرفته می شود تا چند نمونه کوچک از بافت سینه به داخل سوزن بیوپسی کشیده شود. این متد نسبت به بیوپسی هسته ای با سوزن معمولی بافت بیشتری را حذف می کند.
- بیوپسی اکسیزیونال (لامکتومی ) : در حین این پروسه ، پزشک برای برداشتن توده ای از سینه که امکان دارد سرطانی باشد ، جراحی انجام می دهد. این تکنیک از انواع بیوپسی سینه شامل برداشتن کل توده و بافت اطراف آن می شود.
- نمونه برداری اینسیژنال : در این مدل ، دکتر جراحی را برای برداشتن تنها بخشی از توده درون سینه و یا منطقه غیرعادی انجام می دهد.
- بیوپسی پستان با کمک سونوگرافی : در حین این روش ، دکتر از یک دستگاه سونوگرافی استفاده می کند تا سوزن را به محلی که باید برای بیوپسی برداشته شود ، هدایت کند. در این تکنیک باید به پشت یا پهلو دراز بکشید.
- نمونه برداری با کمک MRI : درست مثل متدهای قبلی ، در این روش از انواع بیوپسی پستان نیز با استفاده از ام آر آی محل وارد شدن و حرکت کردن سوزن تعیین می شود. در برخی MRI ها یک ماده به نام کنتراست به داخل بدن تزریق می شود که بخش هیی از سینه را روشن می کند تا تصویر بهتری در انتها به دست آید.
معیارهای انتخاب نوع بیوپسی پستان برای هر فرد
انتخاب روش بیوپسی سینه یک تصمیم تخصصی است که توسط جراح پستان یا رادیولوژیست گرفته می شود و به عوامل مختلفی بستگی دارد. هدف از این انتخاب ، بهدست آوردن دقیق ترین نتیجه با کمترین تهاجم و عوارض است. در ادامه مهم ترین معیارهای انتخاب نوع مناسب بیوپسی را بررسی می کنیم.
- نوع ضایعه (کیست یا توده جامد)
- کیست های پر از مایع : معمولاً با بیوپسی آسپیراسیون با سوزن ظریف (FNA) بررسی می شوند چون این روش سریع ، کم تهاجم و برای تشخیص کافی است.
- توده های جامد : بیشتر با بیوپسی سوزن هسته ای (Core Needle Biopsy) یا بیوپسی استریوتاکتیک انجام می شود تا ساختار بافت به طور کامل بررسی شود.
- محل و اندازه ضایعه
- ضایعات سطحی و قابل لمس : بیوپسی با سوزن هسته ای یا سوزن ظریف تحت هدایت لمس یا سونوگرافی.
- ضایعات کوچک و عمقی : بیوپسی استریوتاکتیک یا هدایت MRI برای دقت بیشتر.
- ضایعات خیلی بزرگ یا چندگانه : گاهی بیوپسی جراحی ترجیح داده می شود.
- نتایج تصویربرداری
- اگر ماموگرافی کلسیم های ریز (Microcalcifications) را نشان دهد ، بیوپسی استریوتاکتیک بهترین انتخاب است.
- اگر سونوگرافی توده را به وضوح نشان دهد ، معمولاً بیوپسی تحت هدایت سونوگرافی انجام می شود.
- در ضایعاتی که تنها درMRI پستان دیده می شوند ، از بیوپسی هدایت شده با MRI استفاده می شود.
- سابقه پزشکی و عوامل خطر بیمار
- زنانی که سابقه خانوادگی سرطان پستان یا نتیجه مثبت ژن BRCA1/BRCA2 دارند ، معمولاً بیوپسی دقیق تر و کم ریسک تر دریافت می کنند.
- در بیماران با اختلالات خونریزی یا مصرف داروهای ضد انعقاد ، روش های کم تهاجم ترجیح داده می شود.
- نیاز به بررسی کامل بافت
- اگر پزشک به نتیجه قطعی از بیوپسی های سوزنی نرسد یا ضایعه بسیار مشکوک باشد ، بیوپسی جراحی برای برداشتن کل یا بخشی از توده انجام می شود.
- ترجیح بیمار و شرایط روانی
- بعضی بیماران به دلیل استرس یا ترس ، روش هایی با بی حسی موضعی و کمترین درد را ترجیح می دهند.
- توضیح کامل مزایا و معایب هر روش قبل از انتخاب ضروری است.
